65 Yaş Üstü Kadınlar Geçim Sıkıntısı Nedeniyle İş Hayatına Dönüyor!

Spread the love

CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Bursa Milletvekili Lale Karabıyık, yaptığı basın açıklaması ile, geçim sıkıntısı nedeniyle çalışmak zorunda olan 65 yaş üstü vatandaşların durumunu gündeme getirdi. 
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, Türkiye’de 65 yaş ve üzeri nüfusun 2019 yılı itibariyle 7 milyon 550 bin 727 kişi olduğunu belirten Karabıyık, “Yani, ülkemizde her 100 kişiden 9’u 65 yaşın üzerinde. 65 yaş üzeri vatandaşlarımıza coronavirüs salgını nedeniyle sokağa çıkma yasağı getirildi; ancak bu noktada geçim sıkıntısı nedeniyle emeklilerin üçte birinin tekrar çalışmaya ihtiyaç duyduğu unutuldu” dedi. 
Emekli olmasına rağmen çalışmaya devam eden ya da iş arayan vatandaşların sayısının her geçen gün arttığına dikkat çeken Lale Karabıyık, “2019 yılı itibariyle 65 yaş üstü 850.000 kişi istihdamda. Emeklilerin bir kısmı kendi hesabına çalışıyor, bir kısmı işveren, bir kısmı ise başkasının hesabına çalışıyor. TUİK verilerine göre 65 yaşın üzerindeki 142 bin yurttaş ücretli çalışıyor yani her gün işe gitmek zorunda. 5 yıl önce 80 bin olan ücretli çalışan 65 yaş üstü vatandaşların sayısı, 5 yılda yüzde 77,5 arttı” açıklamasında bulundu. 
65 Yaş Üstü Kadınlar Geçim Sıkıntısı Nedeniyle İş Hayatına Dönüyor!
2020 yılı Şubat ayı itibariyle 65 yaş üstü vatandaşlarımızdan 9 bin 487’sinin İŞKUR’a kayıtlı olduğunu ve iş aradığını vurgulayan CHP’li Karabıyık, “2015 yılında 5626 kişi İŞKUR’a kayıtlıydı. Bu sayı 2010 yılında ise yaklaşık 2000 kişiydi. Yani, son 10 yılda emekli olup yeniden çalışmak için İŞKUR’a kayıt yaptıran vatandaşların sayısı 5 kat arttı. İŞKUR’a kayıtlı 65 yaş üstü vatandaşların 3430’u kadın. Geçim sıkıntısı çeken, mutfağında tencere kaynamayan emekli kadınlar, çareyi çalışmakta buluyor. Yine İŞKUR verilerine göre, 2020 yılı Ocak-Şubat döneminde 65 yaş üstü 33 kadın daha çalışmaya başladı” şeklinde konuştu.
Yaptığı basın açıklamasında “Peki emekliler neden yeniden çalışma ihtiyacı duyuyor?” sorusuna da yanıt veren Karabıyık, “SGK verilerine göre, 2019 Aralık itibariyle Türkiye’de emekli sayısı, kişi bazında 12.977.719 ve emeklilerimizin yüzde 70’i asgari ücretin altında maaş alıyor. 13 milyona yakın emekliden yaklaşık 4 buçuk milyonu çalışıyor ve yüzde 95’i kayıt dışı. Yani, her üç emekliden biri kira ve faturaları ödemek, market- pazar alışverişi yapabilmek için çalışıyor… Elektrik, doğalgaz, benzin ve temel gıda fiyatlarına yapılan zamlar, çarşı pazarda el yakan fiyatlar dar gelirliyi iyice zora sokarken, geçim sıkıntısı içerisinde olan vatandaşın alım gücünü iyiden iyiye düşürdü. Alım gücü düşen emeklinin ocağında tencere kaynamaz oldu. Emeklilerin milli gelirden aldığı pay da yıllar içinde giderek azaldı. Düşük emekli maaşları nedeniyle geçimini sağlayamayan emekliler, evini geçindirebilmek için emeklilikten sonra da çalışıyor” sözleriyle konunun önemine dikkat çekti. 
Geçtiğimiz hafta Koronavirüs Ekonomik Destek Paketi kapsamında en düşük emekli maaşının 1500 TL olacağı ve bu noktada 650 bin kişinin etkilendiği açıklamasını da hatırlatan Karabıyık, “1500 TL altında emekli maaşı alan vatandaşlarımızın sayısı 2 milyondan fazla. Kurumsal Raporlama ve İstatistik Sistemine göre 2019 yılı Aralık ayı itibariyle 1500 TL altında kendi primleri ile yaşlılık aylığı alanların sayısı 724.200, hak sahibi ve maluller ile birlikte 1500 TL’nin altında emekli maaşı alan toplam emekli sayısı 2.543.634. 1500 TL’nin altında emekli maaşı olmayacağı ifade edilirken bu noktada açıklanan 650 bin emeklimiz varsa, hak sahibi ve malullerin de içinde bulunduğu geri kalan 1.893.634 kişinin emekli maaşının 1500 TL’nin altında kalmaya devam edeceğini görüyoruz” uyarısında bulundu. 

CHP GRUP BAŞKANVEKİLİ ÖZEL: MEVCUT DÜNYA DÜZENİNİN YENİDEN TARTIŞILMASI GEREKİYOR

-“GELİR ADALETSİZLİĞİ BAŞTAN SONA TARTIŞILMALI”
-“KORKU FİLMİ GİBİ HERKESİN GÖZÜ SAĞLIK BAKANI’NIN TWİTTER HESABINDA”
-“EVDE KAL DEMENİN AÇ KAL DEMEK NOKTASINDA OLDUĞU BİR GRUP VAR”

CHP Grup Başkanvekili Özgür Özel, koronavirüs salgınıyla mücadeleye ilişkin olarak, “Bu koronavirüs başlamadan önce bir dünya vardı, bundan sonra başka bir dünya olacak. Mevcut dünya düzeninin yeniden tartışılması gerekiyor. Türkiye’deki varlıklı yüzde 20, Türkiye’deki milli gelirin yarısını elinde tutuyor. Büyük bir gelir adaletsizliği var, sağlığa ve eğitime erişimde adaletsizlikler var. Bunların hepsinin baştan sona tartışılacağı bir süreç lazım” dedi. Özel, “Türkiye’de kaç hasta var, kaç test yapıldı, vaka sayısı, ölüm sayısı kaç, buna ilişkin bir monitör yok. Dünyada anlık olarak güncelliyorlar. Türkiye’de monitör Sağlık Bakanı’nın twitter hesabı. Korku filmi gibi gün biterken herkesin gözü Sağlık Bakanı’nın twitter hesabında” diye konuştu.
CHP’li Özel, FOX TV’de “İsmail Küçükkaya ile Çalar Saat” programına katılarak gündemi değerlendirdi. Özel, koronavirüsle mücadeleye ilişkin olarak, “Bu ulusal bir mücadele hatta bu insanlığın toplam mücadelesi. Biz, katkı sağlamaya, gördüğümüz eksiklikler konusunda uyarmaya, yapıcı önerilerde bulunmaya çalışıyoruz. Bu meseleyi önemsemekle paniğe kapılmak arasında ince bir çizgi var. En yüksek düzeyde önemsemek gerekiyor. İlk vaka tespit edildiği günden bugüne 14 gün geçti” dedi.
YENİDEN TARTIŞILACAK
Özel, “Bu koronavirüs başlamadan önce bir dünya vardı, bundan sonra başka bir dünya olacak. Mevcut dünya düzeninin yeniden tartışılması gerekiyor. Türkiye’deki varlıklı yüzde 20, Türkiye’deki milli gelirin yarısını elinde tutuyor. Büyük bir gelir adaletsizliği var, sağlığa ve eğitime erişimde adaletsizlikler var. İki çocuk doğuyor, birinin ailesi zenginse her şeyin en iyisine sahip. Diğerinin ailesi yoksulsa, her konuda dezavantajlı başlıyor hayata. Bu eşitsizlik hayat boyu sürüyor. 77 sülalesine yetecek mirası bırakıyor biri, öbürü çocuğuna sadece borç bırakabiliyor. Bunların hepsinin baştan sona tartışılacağı bir süreç lazım. Biz hatayı önce bu kadar eşitsiz bir ülkeye ve bu kadar eşitsiz bir dünyaya isyan etmeyerek, isyan edenlerin isyanını görmeyerek yaptık. Dünyada popülizm çökecek. Popülizm terk edilecek. Milliyetçilik şehit cenazesinin başında yapılır ama gerçek milliyetçilik bu ülkenin çocukları için aşı üretecek fabrikaları kurmaktır. Bize popülist liderler değil, halk için iyi şeyler yapacak kişiler, gelir adaletsizliğini ortadan kalktığı bir dünya lazım” diye konuştu.
EN BÜYÜK YANLIŞIMIZ AZ TEST YAPMAK
Özel, Sağlık Bakanlığı’nın neleri doğru neleri yanlış yaptığına ilişkin bir soru üzerine, “Bilim Kurulu’nu oluşturmak en doğrusuydu. Sınırların kapatılması doğruydu ama biraz daha hızlı davranılabilirmiş. Kalabalık işyerlerinin kapatılması doğruydu. 65 yaş ve üstüne yönelik alınan karar doğruydu ama iletişiminin daha doğru yapılması gerekirdi. Yaşlılar için neredeyse nefret söylemine varacak bir takım sosyal medya paylaşımlarına sebebiyet verecek bir algı yaratıldı. Türkiye’nin bir salgın hastalıkla mücadele eylem planı yok. Anlık olarak hazırlanıyor. 500 bin test kiti ihraç etmişiz ABD’ye, bununla övünüyorduk ama şimdi anlıyoruz ki o kitler bize lazımmış. Bir salgın yaklaşırken test kitlerini, maskeleri ihraç etmek yanlıştı. En büyük yanlışımız az test yapmak. Dünya Sağlık Örgütü’nün uyarısı test. Ölüm oranlarına bakıyorsunuz Almanya yüzde 0,3, Güney Kore yüzde 1’lerde. Türkiye yüzde 2’lerde. Almanya ve Güney Kore, çok fazla test yaparak bu noktaya geldi. Esas yanlış dünyada salgın varken umreye 20 bin kişiyi yollamaktı” ifadesini kullandı.
ŞEFFAFLIK ŞART
Özel, “Türkiye’de kaç tane hasta var, kaç test yapıldı, vaka sayısı, ölüm sayısı kaç, buna yönelik bir monitör yok. Dünyada anlık olarak güncelliyorlar. Türkiye’de monitör Sağlık Bakanı’nın twitter hesabı. Korku filmi gibi gün biterken herkesin gözü Sağlık Bakanı’nın twitter hesabında. Herkesin ulaşabileceği bir ekran olması gerekiyor. Bizde Sağlık Bakanı günde bir kere korku filmi gibi twit atıyor. Bu, doğru değil. İnsanlar merak ediyor, merakları bastırılmadığında devreye söylentiler giriyor. Şeffaflık şart” diye konuştu.
GÜNLER ÖNCESİNDE ÖNERDİK
Özel, Ticaret Bakanlığı’nın tek kullanımlık tıbbi maskelerde uygulanan ilave gümrük vergisi ile kolonya ve dezenfektan üretiminde ham madde olarak kullanılan dökme etil alkol ithalatında uygulanan gümrük vergisinin sıfırlanmasına ilişkin olarak, “Bunu günler önce önermiştik. Bugün de olsa yerine getirilmesini önemli buluyoruz. Alkolde vergi sıfırlarken de şeker fabrikalarını kapatan fabrikanın başını duvarlara vuruyor olması. Milli şeker fabrikanız yoksa alkolü dışarıdan almak zorunda kalırsınız” dedi.
EVDE KAL DEMENİN AÇ KAL DEMEK NOKTASINDA OLDUĞU BİR GRUP VAR
Özel, “Evde kal dediklerimizden bazılarına aç kal diyoruz. Türkiye’de 6 milyon kişi sokak ekonomisinden geçiniyor, çiçek satıyor, sokak müzisyenliği yapıyor. Bu insanların her birisi o gün kazandığı parayla geçiniyor. Evde kal demenin aç kal demek noktasında olduğu bir grup var. 1,8 milyon kişinin işyeri kapandı, onlar evlerine ekmek götüremiyor. Bir ülkenin sokağa çıkma yasağı tartışılıyor ama bir ülkenin sokağa çıkma yasağı ilan edebilmesi için, vatandaşının elektrik, su, doğalgaz, mutfak masrafı ve maaşlarını karşılayacak parasının Hazinesinde olması lazım. Maalesef yok. Bugün alınması gereken tedbirleri alabilecek durumda değiliz. Bizim beğenmediğimiz Merkel, ‘Kimse korkmasın, kimse işsiz, aç, açıkta kalmayacak’ diyor. Yoksullara, işsizlere, günübirlik geçinenlere, yevmiyecilere uzanacak şefkatli bir el lazım. Devlet, yüzde 65 dolaylı vergi alıyor, devletin bu mantığını değiştirmesi lazım. Bir tarafta kollanan 5 şirket var. Bunlar her daim kazandı, bunlar şimdi biraz duracak. Devlet, ben verdiğim bütün garantili ödemeleri bir yıl süreyle erteliyorum demeli. Bu müteahhitler semireceği kadar semirdiler, biraz kenarda otursunlar” diye konuştu.
ÇOCUK İSTİSMARINI DAHİL ETMEK AKIL ALMAZ
Özel, Parlamento’nun gündeminde olan infaz düzenlemesine ilişkin olarak, “Yıllardır cezaevlerindeki kapasite sorununu, insanlık dışı şartları, nöbetleşe uykuyu, nöbetleşe nefes alıp vermeyi raporlaştırıyoruz. MHP, 24 Haziran 2018 seçimlerinden önce bu konuyu gündeme getirdi ama arkasında durmadı. Bizim ikna edemediğimiz MHP ile AK Parti’yi koronavirüs ikna etmiş gözüküyor. Şimdi bir pozitif duyguyla hareket ediliyorken, çocuk istismarına, kadına karşı şiddete af nereden çıktı? Kadına karşı şiddet suçundan, çocuk istismarından içeride olanlar, uyuşturucu baronları da bu kapsamın dışında kalmalı. Koronavirüs bizi bir af noktasına getirdi ama böyle bir günde düşünce suçuna af getirmeyeceksin, gazeteciler içeride kalacak, Osman Kavala içeride duracak. Bunlar dururken çocuk istismarı yapanlar ve kadına karşı şiddet uygulayanlara ve uyuşturucu baronlarına af getirmek akıl almaz bir şey” ifadesini kullandı.

CHP GENEL BAŞKAN YARDIMCISI KARACA: MİLLETİN DERDİ KORONA, AKP’NİN DERDİ İHALE!

CHP DOĞA HAKLARINDAN İKTİDARIN UYGULAMALARINA TEPKİ:
KORONA GÜNLERİNDE YANGINDAN MAL KAÇIRMAK
Tüm dünyanın COVİD-19 virüsüne karşı mücadele ettiği, seferberlik ilan ettiği dönemde doğa haklarının ihlallerinin hız kesmeden devam etmesine karşı açıklama yayın CHP Doğa Haklarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Gülizar BİÇER KARACA, hak ihlal tespitlerini kamuoyu ile paylaştı.
CHP Doğa Hakları Genel Başkan Yardımcılığı olarak, hak ihlallerini takip ettiklerini ve buna karşı mücadele ettiklerini vurgulayan Genel Başkan Yardımcısı ve Denizli Milletvekili Gülizar BİÇER KARACA, “Virüsün tüm dünyada çıkardığı anlam doğa ile uyumlu bir yaşam iken, bazıları bu “krizi fırsata çevirmeye çalışıyor” yorumunda bulundu. 
Gülizar Biçer Karaca açıklamasında “Korona virüsüyle mücadele tedbirleri kapsamında bir araya gelme, sokağa çıkma, işe gitme gibi bir çok alanda çeşitli genelgeler yayınlanarak sosyal mesafelenme ve izolasyon uygulamaları uygulanmaya çalışılıyor. Bu uygulamalar kapsamında, kamu hizmetini aksatmayacak şekilde kamu görevlilerinin dönüşümlü çalışmaları, idari izinli sayılmaları gibi kararlar alınmıştır. “ dedi.
CERATTEPE İÇİN SOKAK YASAKLARINI UNUTMADIK
Artvin Valiliği’nin 15 Temmuz 2016 sonrasında OHAL Kapsamında ardı ardına yaptığı yasakları hatırlatan KARACA; “Tüm ülke sosyal izolasyon içerisindeyken görüyoruz ki, yangından mal kaçırma deyimini akla getiren idari düzenleme ve eylemlerle karşılaşıyoruz. AKP iktidarı sokakların, meydanların tenhalaştırılmasını fırsat olarak mı görüyor şüphesinden kendimizi alamıyoruz. Nitekim, OHAL uygulamaları kapsamında, Artvin’de Cerattepe direnişi kırmak için birbiri ardına alınan eylem yasaklarının, madenci firmanın Cerattepe yarattığı tahribatlara karşı toplumsal muhalefeti nasıl durdurduğunu deneyimledik. Benzer uygulamaların tekrar vücut bulmaması, toplumsal mücadelenin #evdekal kampanyasına uyum sağlamasının hükümete her istediğini yapabilme hakkı tanımadığını vurgulamak istiyoruz. “ dedi.
İşte CHP Doğa Haklarının tespit ve talepleri;
KANAL İSTANBUL İÇİN İHALE YAPILACAK
Kanal İstanbul’un etki alanında kalan tarihi Odabaşı ve Dursunköy köprülerinin taşınması ve yeniden inşası için 26 Mart Perşembe günü ihale düzenlenecek. Birçok kamu hizmetinin askıya alındığı, yargı mercilerine başvuru sürelerinin dahi durdurulduğu dönemde, kamu kaynaklarını bu ihaleye harcamanın maksadı nedir?
Derhal bu ihale ertelenmeli, kamu kaynakları ve bütçeleri sağlık için, halk için kullanılmalıdır.
DOĞAL ALANLAR YAPILAŞMAYA AÇILIYOR
16 Mart’ta yayınlanan yönetmelik değişikliği ile koruma altındaki doğal alanların yapılaşmaya ve yüksek yoğunluklu faaliyetlere açılması maksadı taşıyor. Hükümet, bir yandan doğal sit olarak ilan ettiği bölgeleri merkezi hamlelerle yönetimi altına alıyor, yönetmelik ve ilke kararları ile bu alanları yapılaşmaya açmaya çalışıyor. Sorduğumuzda ise bunun adının koruma olduğunu söylüyor.
İNGİLİZLERLE NÜKLEER ANLAŞMASI
EÜAŞ’ye ait yurt dışında faaliyet gösteren EÜAŞ International ICC, İngiliz şirketi Rolls-Royce ile kompakt nükleer güç santrallerinin teknik, ekonomik ve hukuki uygulanabilirliği ile birlikte üretim imkânlarını değerlendirmek üzere bir mutabakat zaptı imzaladı.
SALDA’DA İNŞAATA BAŞLANDI
Millet Bahçesi ihalesini alan firma, inşaat faaliyetlerine başladı. Firma, Salda Gölü çevresine konteynerler getirdi, beyaz çizgilerle bazı alanlar belirledi.
HEMŞİN’DE TOKİ YIKIM YAPMAYA ÇALIŞIYOR
Rize Hemşin’de, kamulaştırma kararı iptal edilen taşınmazlarla ilgili Acele Kamulaştırma kararı alınmıştı. Hemşin Belediyesi ve TOKİ, Acele Kamulaştırma işlemleri kapsamında henüz tescil ve bedel tespiti yapılmadan taşınmazlar yıkılmaya çalışıyor.

CHP GENEL BAŞKAN YARDIMCISI VELİ AĞBABA: ‘’VİRÜS EN ÇOK ASGARİ ÜCRETLİNİN SOFRASINI VURUYOR’’

CHP Genel Başkan Yardımcısı Veli Ağbaba’nın açıklaması şöyle:
Virüs salgını dolayısıyla mutfak masraflarında yaşanan fahiş artışlar dikkat çekiyor. TÜİK şubat ayı madde sepetine göre bazı besin maddelerinde Virüs salgınının ülkemize yayıldığına dair ilk açıklamanın yapıldığı 11 Mart’tan bugüne kayda değer artışlar meydana geldi. 2 yıldır ekonomik krizin yükü altında ezilen asgari ücretliler, virüs krizinin etkisi ile iyiden iyiye açlığa ve yoksulluğa sürüklenecektir.
Yaşanan artışlar en çokta asgari ücretle geçinen aileleri etkilerken, Şubat ayından bugüne asgari ücretlinin sofrasından 541 paket makarna ve 5,9 kg et eksilmiş durumda.

Şubat ayından bugüne yaşanan değişimler şu şekildedir:
DANA ETİ
ŞUBAT AYI TÜİK MADDE SEPETİ FİYATI 47,8 TL
ŞUBAT AYI ASGARİ ÜCRETLE ALIM 48,6 KG
MART AYI ORTALAMA MARKET FİYATI 54,3TL
MART AYI ASGARİ ÜCRETLE ALIM 42,7 KG
FARK 5,9 KG
ZEYTİN KG
ŞUBAT AYI TÜİK MADDE FİYATI 25,4 TL
ŞUBAT AYI ASGARİ ÜCRET İLE ALIM 91 KG
MART AYI ORTALAMA MARKET FİYATI 28,5 TL
MART AYI ASGARİ ÜCRET ALIM 81,5 KG
FARK 9,5 KG
MAKARNA 500 GR
ŞUBAT AYI FİYATI 1,75 TL
ŞUBAT AYI ASGARİ ÜCRETLE ALIM 1328 PAKET
MART AYI ORTALAMA MARKET FİYATI 2,95 TL
MART AYI ASGARİ ÜCRETLE ALIM 787 PAKET
FARK 541 PAKET
PİRİNÇ 1 KG
ŞUBAT AYI TÜİK MADDE SEPETİ FİYATI 9,7 TL
ŞUBAT AYI ASGARİ ÜCRETLE ALIM 239 KG
MART AYI ORTALAMA MARKET FİYATI 11,4 TL
MART AYI ASGARİ ÜCRETLE ALIM 203 KG
FARK 36 KG
BULGUR
ŞUBAT AYI TÜİK MADDE SEPETİ FİYATI 4,9 TL
ŞUBAT AYI ASGARİ ÜCRETLE ALIM 474 KG
MART AYI ORTALAMA MARKET FİYATI 5,5 TL
MART AYI ASGARİ ÜCRETLE ALIM 422 KG
FARK 52 KG
TAVUK 1KG
ŞUBAT AYI TÜİK MADDE SEPETİ FİYATI 11,49
ŞUBAT AYI ASGARİ ÜCRETLE ALIM 202 KG
MART AYI ORTALAMA MARKET FİYATI 12,35
MART AYI ASGARİ ÜCRETLE ALIM 188 KG
FARK 14 KG
AYÇİÇEK YAĞI 1 LT
ŞUBAT AYI TÜİK MADDE SEPETİ FİYATI 10,92 TL
ŞUBAT AYI ASGARİ ÜCRETLE ALIM 213 LT
MART AYI ORTALAMA MARKET FİYATI 12, 20 TL
MART AYI ASGARİ ÜCRETLE ALIM 190 LT
FARK 23 LT
SALÇA 1 ADET 830 GRAM
ŞUBAT AYI TÜİK MADDE SEPETİ FİYATI 10,47 TL
ŞUBAT AYI ASGARİ ÜCRETLE ALIM 221 ADET
MART AYI ORTALAMA MARKET FİYATI 11,2 TL
MART AYI ASGARİ ÜCRETLE ALIM 207 ADET
FARK 14 ADET
SALGIN KRİZİ DÖNEMİNDE BESİN MADDELERİNDE ALINAN KDV ORANLARI KALDIRILMALI
Salgın krizinin yaratacağı ekonomik durgunluk en çokta ücretli çalışanların alım gücü üzerinde olumsuz etki yaratacaktır. 2 yıldık süren ekonomik krizin yükünü ise en çok asgari ücretliler çekmektedir. Türkiye’de çalışanların yüzde 45’ini asgari ücretlilerden oluştuğunu düşündüğümüzde milyonlarca kişi asgari ücret ile geçimini sürdürmektedir. 
Bu bakımdan milyonlarca çalışan kriz salgınından en çok etkilenecek kesim olarak dikkat çekmektedir. Krizin besin fiyatları üzerinde yarattığı artış asgari ücretlinin sofrasında ki besinin her gün biraz daha azalmasına neden olacaktır.
Bu bakımdan besin gıdaları üzerinde ki KDV oranları kaldırılmalı, milyonlarca asgari ücretlinin sofrasındaki ekmeğin azalmasına engel olunmalıdır.

Show Comments

Yorum kapalı.